नेविसंघ केन्द्रीय समिति द्वारा खानेपानी मन्त्रालयलाई बुझाए ज्ञापनपत्र ।

काठमाडौं, साउन १२
मधेशमा चुलो निभिरहेको छ, घाँटी सुकिरहेको छ र राज्य मौन छ। यही मौनता विरुद्ध आवाज उठाउँदै मधेशका सचेत विद्यार्थीहरूले काठमाडौंस्थित खानेपानी मन्त्रालमा ज्ञापनपत्र बुझाएका छन्।

“पानी हाम्रो जीवन हो, तर मधेश अझै जीवनको अभावमा प्यासमा जलिरहेको छ,” ज्ञापनपत्रमार्फत उनीहरूले भनेका छन्। यो केवल भौतिक संकट मात्र नभई राज्यको नैतिक असफलताको प्रत्यक्ष चित्र भएको उल्लेख गर्दै उनीहरूले तत्काल र दीर्घकालीन समाधानको माग गरेका छन्।

विद्यार्थी आदित्य कुमार दासको नेतृत्वमा रोहित मगर, रोशन ठाकुर, सुन्दरम देव, आयुष थापा, आशुतोष ठाकुर, दुर्गा साहिनी र समिर तिर्पाठी काठमाडौं पुगेर आफ्नो माग बुझाएका हुन्।

“हामी विद्यार्थीहरूले कलम मात्र होइन, चेतनाको स्वर उठाएका छौं,” ज्ञापन बुझाइसकेपछि उनीहरूले भने, “यो कुनै औपचारिकता होइन एक चेतावनी हो। अब पानी सहेर बस्ने विषय होइन, प्रतिरोधको केन्द्रबिन्दु बनिसकेको छ।”

ज्ञापनपत्रमा उल्लेख गरिएको छ कि मधेशमा देखिएको पानीको संकट कुनै प्राकृतिक दुर्घटना होइन, बरु राज्यसञ्चालनको संरचनात्मक बेवास्ताको नतिजा हो। उनीहरूले खानेपानीजस्तो मौलिक हकलाई सुनिश्चित गर्न राज्य गम्भीर नहुनु आपराधिक लापरबाही भएको तर्क गरेका छन्।

यो संकटको घडीमा खानेपानी तथा सिचाइका लागि हाल सरकारद्वारा चलाइएका ट्यांकर वितरण प्रणालीमा र ट्युब बोरिङ जस्ता पबित्र कार्यमा देखिएको पक्षपात र पहुँच आधारित वितरण अन्त्य गरियोस्। पानी कुनै “अनुकम्पा” होइन, “अधिकार” हो भन्ने दृष्टिकोणबाट सबै नागरिकमा समान रूपमा पहुँच सुनिश्चित गरियोस्। “अब पानीमाथि राजनीति होइन, न्यायमा आधारित नीतिगत क्रान्ति चाहिन्छ,” उनीहरूको प्रमुख माग हो।

सरकारको तर्फबाट हालसम्म औपचारिक प्रतिक्रिया आएको छैन। तर आन्दोलनकारी विद्यार्थीहरू भने मुद्दालाई राष्ट्रिय बहसमा रूपान्तरण गर्न प्रतिबद्ध देखिन्छन्। उनीहरूका अनुसार, यो संघर्ष भावनाको आवेगमा होइन, उत्तरदायित्वको गहिरो बोधमा आधारित छ।